Zusammenfassung zeigen Zusammenfassung verbergen
- De meeste doen het in hun eentje
- Het probleem is geen gebrek aan wilskracht
- Gesprekken bij de huisarts blijven vaak algemeen
- Schaamte en onzekerheid verhinderen hulpvragen
- Weinig gebruik van begeleide programma’s en DiGA
- Medicatie is bekend, maar roept vragen op
- Waar de zorg faalt — en wat patiënten kunnen doen
- Auteur- & broninformatie
Veel mensen met overgewicht proberen zelfstandig kilo’s kwijt te raken. Een representatieve enquête van de Universiteit Heidelberg laat echter zien dat beproefde medische en begeleide oplossingen zelden worden benut — met gevolgen voor het succes op de lange termijn.
De meeste doen het in hun eentje
Meer dan 2.000 volwassenen met overgewicht of obesitas vulden tussen eind april en half juli 2025 een onlinevragenlijst in. De gemiddelde leeftijd was 55 jaar; iets meer dan de helft van de deelnemers was man.
Nieuwe kleur voor sieraden wordt modetrend in 2027, niet goud, zilver of rosé
Televisieseries over seks: 35 titels behandelen begeerte
Bijna iedereen had al pogingen ondernomen om af te vallen of gewicht te stabiliseren. Ongeveer driekwart deed dat zonder professionele begeleiding, bijvoorbeeld via eigen aanpassingen in voeding of activiteit. De resultaten waren vaak tijdelijk: de meesten gaven aan de verloren kilo’s deels of helemaal weer terug te krijgen. Slechts ongeveer een vijfde hield het nieuwe gewicht vast.
Het probleem is geen gebrek aan wilskracht
Adipositas wordt door deskundigen gezien als een chronische aandoening, niet als een persoonlijke zwakte. Genetica, hormonen, psychische factoren en sociale omstandigheden spelen allemaal een rol.
Behandelrichtlijnen adviseren daarom geen korte diëten, maar geïntegreerde aanpakken. Deze multimodale therapieën combineren voedingsbegeleiding, bewegingsadvies en gedragsverandering.
Gesprekken bij de huisarts blijven vaak algemeen
Veel respondenten vinden een gesprek met de huisarts zinvol. Toch had slechts ongeveer 43% ooit hun gewicht met de huisarts besproken.
En die gesprekken leidden niet altijd tot concrete stappen. Vaak bleven adviezen algemeen — “meer bewegen, anders eten” — terwijl verwijzingen naar specialisten, het voorschrijven van voedingstherapie of aanwijzingen over vergoedbare programma’s zeldzaam waren.
Schaamte en onzekerheid verhinderen hulpvragen
Voor een groot deel van de ondervraagden is het onderwerp te beladen om het uit zichzelf aan te kaarten. Sommigen voelden geen urgentie; anderen vroegen zich af of de huisartsenpraktijk de juiste plek is.
Dergelijke gevoelens weerspiegelen hoe sterk maatschappelijke opvattingen over overgewicht zorgtoegang beïnvloeden. Wie zijn situatie ervaart als falen, vraagt minder snel om professionele steun — ondanks het belang daarvan voor succes op de lange termijn.
Weinig gebruik van begeleide programma’s en DiGA
Begeleid afvallen — programma’s die advies over voeding, beweging en gedragsverandering combineren — en digitale gezondheidstoepassingen op recept blijven onderbenut. Slechts ongeveer 8% van de respondenten maakte ooit gebruik van zulke begeleide aanbiedingen, terwijl zo’n 40% aangaf daarin geïnteresseerd te zijn.
De voornaamste redenen voor het lage gebruik: veel mensen kenden deze mogelijkheden niet, wisten niet welk aanbod bij hen paste of twijfelden aan de blijvende effectiviteit.
Medicatie is bekend, maar roept vragen op
Medicijnen tegen overgewicht zijn bij veel deelnemers bekend — vooral via media en sociale netwerken — maar weinig mensen hebben ze daadwerkelijk gebruikt. Ongeveer een kwart zou zich een behandeling met medicatie kunnen voorstellen.
Twijfels over bijwerkingen, zorgen over langdurig gebruik en onduidelijkheid over het resultaat weerhielden veel respondenten. Bovendien worden middelen zoals injecties op basis van semaglutide of tirzepatide in Duitsland momenteel niet vergoed door de wettelijke zorgverzekering, wat de drempel verder vergroot.
Waar de zorg faalt — en wat patiënten kunnen doen
De studie wijst op een duidelijke kloof tussen wat medisch wordt aanbevolen en wat patiënten daadwerkelijk bereiken. Het belangrijkste knelpunt is niet motivatie, maar tekortschietende informatie, beperkte toegang en gefragmenteerde zorg.
Een praktisch advies volgt daaruit: wie hulp wil, doet er verstandig aan het gesprek met de huisarts concreet te maken en gericht te vragen naar beschikbare, vergoede of gespecialiseerde trajecten. De onderzoekers merken op dat juist het zetten van die eerste stap de kans op passende ondersteuning vergroot.
Auteur- & broninformatie
Bijgewerkt op:
Auteur: Mag. Astrid Leitner, medisch redacteur.
Bron: Kudlek L. et al., „Weight Management and Healthcare Utilization among Adults with Overweight and Obesity in Germany: A Representative Survey of General Practitioner Consultations and Digital and Pharmacological Treatment Options“, Obes Facts 2026; doi: 10.1159/000552226.
