Zusammenfassung zeigen Zusammenfassung verbergen
Zware zomerse onweders kunnen bij mensen met hooikoorts plotseling leiden tot ernstige ademnood. Dit fenomeen, bekend als gewitterasthma of „thunderstorm asthma“, ontstaat doordat onweersbuien pollen en andere deeltjes fijn verstuiven en zo dieper de luchtwegen binnendringen.
Hoe springen pollen aan stukken?
Bij felle onweersbuien dalen windstoten en regen pollen snel uit hogere luchtlagen naar de grond. Door de sterk stijgende luchtvochtigheid zwellen pollen op en barsten ze uiteen.
Heidi Klum negeert verouderde klederdrachtregel tijdens Heidifest
Verplaatsen van één luciferstokje maakt de optelsom juist
Uit die gebarsten korrels ontstaan zeer kleine deeltjes van slechts enkele micrometers. Deze pollenfragmenten zijn klein genoeg om voorbij neus en keel te passeren en tot in de bronchiën door te dringen.
Een prikkelend mengsel in de stormlucht
Niet alleen pollen spelen een rol. Het Allergieinformationsdienst en de Stiftung Deutscher Polleninformationsdienst wijzen erop dat ook schimmelsporen, bodemstof en bacteriën door onweerswinden kunnen worden opgewerveld.
Het samenkomen van al die bijzonder fijne deeltjes kan de ademhalingsreactie versterken. Bovendien verspreiden stormwinden pollen en fragmenten over grote afstanden, soms nog vóórdat de regen valt.
Wie loopt het meeste risico?
Mensen met astma, zeker wanneer de aandoening niet goed met medicatie onder controle is, behoren tot de kwetsbaarsten. Zij kunnen tijdens een onweersbui plots ernstige klachten krijgen.
Ook mensen die tot dan toe alleen last hadden van neus- en oogirritatie door pollen, kunnen door zo’n gebeurtenis voor het eerst met ernstige benauwdheid te maken krijgen.
Het ernstigste geregistreerde voorval: Melbourne 2016
Een schrijnend voorbeeld vond plaats op 21 november 2016 in Melbourne. Die namiddag troffen een ernstig onweer en uitzonderlijk hoge pollenniveaus elkaar, terwijl veel mensen buiten waren.
Binnen enkele uren meldden zich duizenden mensen met acute ademproblemen. Ziekenhuizen noteerden een stijging van patiënten met minstens 50 procent en er kwamen duizenden noodoproepen binnen. Uiteindelijk overleden negen mensen.
Ook gevallen in Europa
Gewitterasthma is geen puur Australisch verschijnsel. In Europa en Duitsland zijn vergelijkbare incidenten beschreven.
Prof. Karl‑Christian Bergmann van het Allergie‑Centrum van de Charité heeft bijvoorbeeld waargenomen dat tijdens het grasseizoen na onweersbuien meer patiënten met allergische klachten op de spoedeisende hulp terechtkomen. Tot nu toe zijn er in Duitsland echter geen massale calamiteiten gemeld zoals in Melbourne.
Experts waarschuwen bovendien dat veel gevallen mogelijk in het verleden niet als gewitterasthma zijn herkend.
Kan klimaatverandering het probleem vergroten?
Onderzoekers verwachten dat door het veranderende klimaat extreme weersituaties, waaronder heftige onweersbuien, vaker voorkomen. Tegelijkertijd begint het pollenseizoen in Europa soms vroeger of duurt het langer.
Studies wijzen ook op een stijging van de totale pollenaantallen en op verhoogde allergeniciteit van pollen onder veranderde klimaatomstandigheden. Die factoren samen kunnen het risico op gewitterasthma verhogen.
Praktische maatregelen om uzelf te beschermen
De meest directe maatregel is eenvoudig: blijf binnen en sluit ramen wanneer een onweersbui nadert. Dat vermindert de blootstelling aan fijn verstoven pollen en andere deeltjes.
Verder helpt het om van kleding te wisselen na buitenactiviteit en te ventileren op tijden met minder pollen. In de stad is dat vaak vroeg in de ochtend; op het platteland vaker in de avond. Raadpleeg actuele pollenpluimen voor lokale adviezen.
Wie structureel iets wil doen tegen allergie, kan met een arts bespreken of een hyposensibilisering (allergie-immunotherapie) geschikt is. Die behandeling bouwt de tolerantie tegen het allergeen langzaam op.
