Lichaamsbeweging ondersteunt chemotherapie

Zusammenfassung zeigen Zusammenfassung verbergen

Een Britse studie suggereert dat gerichte lichaamsbeweging tijdens chemotherapie het immuunsysteem zó kan beïnvloeden dat er meer afweercellen het tumorweefsel bereiken. Dat kan betekenen dat sporten niet alleen helpt bij herstel en levensverwachting, maar ook direct de chemotherapie ondersteunt.

Wat onderzoekers deden

In een kleine, gerandomiseerde studie namen 22 patiënten met slokdarmkanker deel aan een 16 weken durend oefenprogramma, dat liep tijdens en na hun chemotherapie. Deelnemers volgden een combinatie van matige cardiotraining en krachttraining.

Patiënt voert begeleide oefensessie uit met fiets en gewichten
Deelnemers trainden twee keer per week onder begeleiding en oefenden thuis.

Studiemedewerker Charles Rayner licht toe dat de cardiotraining bestond uit fietsen of wandelen/ hardlopen op een loopband, naast krachttraining met losse gewichten of weerstandsbanden. Deelnemers trainden twee keer per week onder begeleiding en kregen het advies om daarnaast drie keer per week thuis te oefenen.

De controlegroep ontving alleen de gebruikelijke standaardzorg. Alle patiënten stonden later gepland voor een operatie, zodat onderzoekers tumorweefsel na de ingreep konden analyseren.

Wat ze vonden

Bij weefselonderzoek na de operatie ontdekten de onderzoekers duidelijke verschillen tussen de groepen. In tumoren van de sportende patiënten zaten meer immuuncellen, in het bijzonder CD8+– en CD56-geselecteerde cellen. Beide typen worden als killercellen gezien omdat zij afwijkende cellen kunnen herkennen en doden.

Daarnaast was de dichtheid van zogenoemde tertaire lymfoïde structuren (TLS) aan de rand van het tumorweefsel hoger. Deze structuren functioneren als kleine lokale immuuncentra waar T‑cellen, macrofagen en dendritische cellen samenkomen.

Genexpressie-analyses lieten verder zien dat bij de sportende patiënten genen die betrokken zijn bij ontstekingsreacties en immuunfuncties sterker actief waren. Opmerkelijk was dat al matige trainingsbelasting voldoende leek om deze biologische veranderingen in gang te zetten, en dat een betere cardiorespiratoire fitheid samenhing met meer immuuncellen in het tumorweefsel.

Hoe beweging het immuunsysteem kan mobiliseren

De onderzoekers wijzen op een combinatie van kortdurende stress tijdens inspanning en langdurige adaptatie als mogelijke verklaring. Tijdens elke trainingssessie scheiden spiercellen tijdelijke signaalmoleculen af — zogenaamde myokines zoals interleukine (IL)-6, IL-15 en IL-7.

Illustratie van spieren die signaalmoleculen vrijgeven tijdens inspanning
Myokines en adrenaline kunnen immuuncellen mobiliseren richting tumorweefsel.

Deze stoffen activeren immuuncellen en, samen met de adrenaline die bij inspanning vrijkomt, kunnen ze de mobilisatie van die cellen bevorderen en hun migratie richting het tumorweefsel stimuleren.

Volgens de onderzoekers zou dit mechanisme niet beperkt kunnen zijn tot slokdarmkanker. Rayner meldt dat men momenteel onderzoekt wat beweging bij leukemiepatiënten doet en dat binnenkort een vergelijkbare studie bij alvleesklierkanker van start gaat.

Beperkingen en betekenis

De studie is klein, wat de generaliseerbaarheid beperkt. Dat is een belangrijke kanttekening en vermindert de statistische zekerheid van de bevindingen.

Tegelijk bieden de resultaten een plausibele biologische verklaring voor hoe fysieke activiteit niet alleen systeemveranderingen teweegbrengt, maar ook direct het tumormicro‑milieu kan beïnvloeden. Dat maakt verdere, grotere onderzoeken noodzakelijk om vast te stellen of bewegen daadwerkelijk de uitkomsten van chemotherapie verbetert.

Bronnen en auteursinformatie

De studie: Abbassi‑Ghadi N. et al., „Exercise‑induced immune modulation during neoadjuvant chemotherapy in esophageal adenocarcinoma: A randomized controlled trial“, Journal of Sport and Health Science, 09.06.2025; doi: 10.1016/j.jshs.2025.101063.

Auteur van dit artikel: Christiane Fux. Publicatiestand: 30. juni 2025. Prof. Adam Frampton (University of Surrey) en studie‑auteur Charles Rayner worden in de studie als onderzoekers genoemd.

Geben Sie Ihr Feedback

Seien Sie der Erste, der dieser Beitrag bewertet
oder hinterlassen Sie eine detaillierte Bewertung



goere ist ein unabhängiges Medium. Unterstützen Sie uns, indem Sie uns zu Ihren Google News Favoriten hinzufügen:

Kommentar posten

Kommentar veröffentlichen